เดลินิวส์ (กรอบบ่าย) ฉบับวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2564
พงษ์พรรณ บุญเลิศ
สีสันสวยของดอกไม้ในฤดูร้อนมีมนต์เสน่ห์ นอกจากชวนผ่อนคลายลดความรู้สึกร้อนอบอ้าว ความเขียวของใบไม้ กลิ่นหอมของดอกไม้รอบบ้านยังนำมาจัดแต่งเติมความสดชื่นสดใสให้กับมุมต่าง ๆ ของบ้านอย่างลงตัว
ผศ.วินัย ตาระเวช รองคณบดีฝ่ายนโยบายและวางแผน คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ อาจารย์ประจำหลักสูตรศิลปประดิษฐ์ในงานคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีให้ความรู้ มุมมองการจัดดอกไม้เติมความสดชื่นในหน้าร้อนจากพันธุ์ไม้ใกล้ตัวรอบรั้วบ้านว่า การจัดดอกไม้เป็นงานศิลปะแขนงหนึ่ง เป็นศาสตร์สำคัญที่อยู่คู่กับคนไทยมายาวนาน การจัดดอกไม้มีทั้ง การจัดแบบไทยและแบบสากล โดยทั้งสองรูปแบบมีมาตรฐานการจัด อย่างเช่นการจัดดอกไม้ของไทยมีเอกลักษณ์ มีความงดงามความประณีตพร้อมด้วยศาสตร์และศิลป์
ผศ.วินัย ให้ความรู้เพิ่มอีกว่า การจัดดอกไม้โดยปกติโบราณจะจัดแบบประณีตศิลป์ โดยนำกลีบดอกไม้ ใบไม้นำมาขึ้นรูปใหม่ให้เป็นลักษณะต่าง ๆ เช่น พานรับน้ำ เครื่องแขวน บายศรี ฯลฯ ซึ่งถือเป็นการจัดดอกไม้แบบไทย ส่วนการจัดแบบสากลมีหลายรูปทรง เช่น ทรงกลม ทรงพระจันทร์เสี้ยว ทรงตัวเอส สามเหลี่ยมมุมฉาก สามเหลี่ยมด้านเท่า ฯลฯ โดยก่อนที่จะจัดดอกไม้เป็นต้องผ่านการจัดรูปทรงพื้นฐานเหล่านี้ก่อนจึงจะคลี่คลายไปจัดในรูปแบบอื่น หรือจัดสร้างสรรค์ตามจินตนาการของแต่ละบุคคล
การจัดดอกไม้ หมายถึงการนำทุกส่วนของต้นไม้นับแต่ดอกไม้ ใบไม้ ต้น ก้าน ลำต้นมาจัดแต่งให้สวยงาม แต่โดยส่วนใหญ่ใช้ใบและดอก และการจัดดอกไม้ให้สวยงามยิ่งขึ้นนั้นบางครั้งต้องนำสิ่งอื่นมาร่วมจัดด้วย เช่น กระดาษ ริบบิ้น เชือก ฯลฯ มาแต่งประดับ ปัจจุบันแวดวงการจัดดอกไม้จะให้ความสำคัญกับโครงสร้างซึ่งจะช่วยให้ประหยัดดอกไม้ ใช้องค์ประกอบอื่น ๆ ช่วยเสริมความสมบูรณ์ โดยจะเห็นรูปแบบการจัดใหม่ ๆ ซึ่งมีสไตล์เป็นเอกลักษณ์ มีทั้งความเป็นสากลผสมความเป็นไทย ซึ่งส่วนหนึ่งนี้เป็นวิวัฒนาการการจัดดอกไม้ บอกเล่าศิลปะที่มีมนต์เสน่ห์ แต่อย่างไรแล้วรูปแบบการจัดดอกไม้แบบต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับความชื่นชอบ ความสนใจของแต่ละบุคคล
อาจารย์ประจำหลักสูตรศิลปประดิษฐ์ในงานคหกรรมศาสตร์ ผศ.วินัย กล่าวอีกว่า การจัดดอกไม้ มองในมุมอาชีพก็มีความน่าสนใจโดยสร้างงาน สร้างรายได้ได้ จากที่กล่าวการจัดดอกไม้มีอยู่ในวาระโอกาสต่าง ๆ สามารถทำงานจากที่บ้านก็ได้ อย่างการร้อยมาลัยที่เป็นส่วนประกอบเสริมกับงานจัดดอกไม้แบบสากล การอยู่บ้านสามารถรับทำงานส่วนนี้มาทำสร้างรายได้เสริม หรือการจัดประชุมสัมมนา ในวาระโอกาสสำคัญต่าง ๆ ก็ใช้ศิลปะการจัดดอกไม้ทำให้อาชีพนักจัดดอกไม้คงอยู่
การจัดดอกไม้ในมุมมองเป็น การส่งความสุข ให้ความสดชื่น แม้จะเป็นการจัดด้วยรูปแบบเรียบง่าย ใช้ดอกไม้รอบบ้านก็สามารถสร้างความประทับใจรับรู้ถึงความสดชื่นได้ อย่างช่วงเวลานี้ หน้าร้อน อากาศอบอ้าว การจัดดอกไม้นำมาตกแต่งวางไว้มุมใดมุมหนึ่งของบ้านก็สามารถสร้างความสดชื่น ลดคลายความรู้สึกร้อน
“ดอกไม้ช่วงหน้าร้อนหลายชนิดมีสีสันสวย อยู่กับต้นไม้ก็ให้บรรยากาศสดชื่น แต่หากบางบ้านมีดอกไม้สีสวยก็สามารถนำมาจัดใส่แจกัน ใส่ภาชนะต่าง ๆ นอกจากให้ความสวยงามแล้วยังลดค่าใช้จ่าย อย่างถ้าบ้านไหนปลูก ต้นเตยใบเตย นอกจากมีรูปทรงสวยยังให้กลิ่นหอม สามารถนำมาจัดนำมาสร้างรูปทรงใหม่ ๆ ได้
ที่นำมาเป็นไอเดียจะตัดใบนำมาใช้ โดยสานสลับไขว้เป็นทรงกลม ในขนาดต่าง ๆ นำมาจัดวางบนโต๊ะอาหารสามถึงสี่ลูก หรือวางไว้ในห้องนั่งเล่น จัดเสริมตกแต่งกับเทียนหอมก็ดูโดดเด่น ให้ความสดชื่น และหลังจากตัดใบมาใช้ ต้นเตยจะงอกใบใหม่ออกมาให้ใช้กับอาหาร หรือนำมาใช้จัดดอกไม้อยู่เรื่อย ๆ”
ส่วนบ้านที่ปลูกไม้ฟอกอากาศ อย่าง ลิ้นมังกร นอกจากปลูกในกระถางสามารถนำมาจัดแต่ง นำมาจัดใส่ในฟลอรัลโฟมสีสันต่าง ๆ ใส่ภาชนะแก้ว วัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในบ้านก็เพิ่มเสน่ห์ความงามให้กับต้นไม้ อย่างที่แนะนำ ด้านบนใช้เชือก สานตกแต่งขอบภาชนะ ฯลฯ ก็เป็นอีก ไอเดียการจัด นำพันธุ์ไม้ใกล้ตัวที่อยู่ในบ้านมาตกแต่งใหม่ เติมบรรยากาศสดชื่นให้บ้าน
“ไอเดียการจัดรูปแบบนี้ทำให้ได้ใช้ประโยชน์จากภาชนะที่มีอยู่ในบ้าน ทั้งเปลี่ยนรูปแบบการปลูกในกระถางที่คุ้นตา นำมาดีไซน์รูปแบบรูปทรงใหม่ ทั้งนี้ไม้ฟอกอากาศที่มีรูปทรงสวยมีหลายชนิด สามารถนำไปต่อยอดประยุกต์ให้เหมาะสมได้ นอกจากนี้ในเรื่องของสีต้องให้ความสำคัญ สีจะให้ความรู้สึกสดชื่น สดใส มีชีวิตชีวา มีความเคลื่อนไหว”
ต้นไม้ใหญ่ที่ปลูกประดับสวนอย่าง แปรงล้างขวด บ้านใดปลูกไว้สามารถนำใบมาจัดแต่งทำเป็นบอลเชฟ ทำเป็นทรงกลมได้ นำมาตกแต่งห้อยจากหน้าต่าง ประตู หรือแขวนประดับกลางห้องก็ชวนสะดุดตา น่ามอง โดยวิธีทำสิ่งที่จะขาดไม่ได้คือลวดกรงไก่ซึ่งใช้หุ้ม ฟลอรัลโฟมที่ปาดเป็นทรงกลม
จากนั้นผูกริบบิ้นไว้แล้วจึงค่อยปักใบแปรงล้างขวดลงไป การจัดวิธีนี้จะอยู่ได้ค่อนข้างนานและเมื่อใบแห้งลงสามารถปล่อยไว้เช่นนั้นให้แห้งไปตามรูปทรง จากนั้นอาจพ่นสี ไม่ว่าจะเป็นสีน้ำตาล สีทอง หรือสีสันที่ชอบ นำมาใช้ตกแต่งสถานที่ ใช้ประโยชน์ต่ออีกได้ โดยที่นำมาเป็นไอเดียจะสื่อให้เห็นว่าต้นไม้ต้นใหญ่ ๆ ใบไม้สีเขียวสามารถนำมาจัดตกแต่งให้ความสดชื่นได้เช่นกัน
ดอกบานไม่รู้โรย ก็มีความโดดเด่น บางบ้านอาจมีอยู่ริมรั้ว แต่สำหรับพื้นที่เมืองอาจเป็นเรื่องยาก ดอกบานไม่รู้โรยสามารถสร้างมูลค่าได้มาก นำมาประดิษฐ์สร้างสรรค์เป็นผลงานได้หลากหลาย หรือแม้แต่การประดิษฐ์เป็นดอกไม้ชนิดอื่นก็ทำได้มากมายเช่นกันอย่าง จันทร์กระจ่างฟ้า ดอกสร้อยฟ้า ดอกดาวล้อมเดือน ฯลฯ ที่ผ่านมาอาจารย์ดีไซน์จัดแต่งสร้างสรรค์ไว้หลายรูปแบบ โดยการเซาะกลีบดอกออกมานำมาขึ้นรูปใหม่ อย่างใกล้ถึง เทศกาลสงกรานต์ สามารถนำดอกบานไม่รู้โรยมาจัดทำเป็น พานรับน้ำ จัดแต่งกับมอส ใช้เดปเล็กน้อยก็เป็นพานดอกไม้ที่สวยงาม มีเอกลักษณ์ ให้ทั้งความสดชื่นและได้ใช้ประโยชน์จากดอกไม้ที่มีอยู่ใกล้ตัว
“บานไม่รู้โรยชนิดเดียวสามารถนำมาประดิษฐ์สร้างสรรค์เป็นดอกไม้ชนิดใหม่ ๆ ได้มากมาย สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มไม่ว่าจะนำมาร้อยพวงมาลัย นำมาจัดพาน หรือจัดแจกันจากดอกไม้ชนิดใหม่จากดอกบานไม่รู้โรย ฯลฯ ให้ความสวยงามโดดเด่นเช่นกัน และแม้จะแห้งไปแล้วก็ยังสวยงาม”
นอกจากที่กล่าวมา ผักสวนครัว หลายชนิดก็มีความน่าสนใจ อย่าง สะระแหน่ ต้นหอม ฯลฯ มีรูปทรงสวยก็ให้ความสวยงาม ความสดชื่น โดยอาจจัดใส่ถ้วยแก้วใส หรือภาชนะที่มีสีสันสวย หรือ ดอกบัว ดอกพุด นำมาร้อย นำมาจัดใส่ภาชนะสวยงาม ให้ความสดชื่น
การจัดดอกไม้แต่ละรูปแบบต่างมีเอกลักษณ์ อย่างการจัดแบบสากลแต่ละรูปทรงก็ให้บุคลิกที่ต่างกันอย่างเช่น ทรงกลม การจัดเป็นทรงกลมมองเห็นรอบด้าน ให้ความรู้สึกที่อบอุ่น หรือการจัดรูปทรงตัวเอส ให้ความรู้สึกการเคลื่อนไหว หรือสามเหลี่ยมด้านเท่า เป็นทรงสูง ให้ความรู้สึกสง่างาม ฯลฯ ทั้งนี้การจัดดอกไม้ในช่วงหน้าร้อน ผศ.วินัย ให้มุมมองทิ้งท้ายอีกว่า การจัดดอกไม้ควรให้เห็นถึงความสดชื่น มีความเป็นธรรมชาติ อย่างที่ยกตัวอย่าง ใบเตยมีกลิ่นหอมให้ความรู้สึกผ่อนคลาย ไม้ฟอกอากาศ หรือใบไม้สีเขียว ๆ เมื่อเห็นแล้วสบายตา
ช่วงหน้าร้อนหลายคนอาจเลือกอยู่บ้าน การจัดดอกไม้ยังเป็นงานอดิเรกได้ใช้เวลาว่างเป็นประโยชน์ เป็นการพักผ่อน และยังสามารถนำมาต่อยอดเป็นอาชีพได้ จากที่กล่าวการจัดดอกไม้เป็นการส่งความสุข ซึ่งสัมผัสได้ทั้งความรื่นรมย์ และความสดชื่น ทั้งเชื่อมโยงส่งต่อการเรียนรู้ต่อไปอีกหลายมิติ…
ครบพร้อมทั้งความงามและคุณค่า.
” สร้างความประทับใจคลายความรู้สึกร้อน ”
